Trong phòng họp hình tròn của chính phủ, hơn ba mươi học giả cùng quan viên ngồi thành vòng.

constantine đẩy cửa bước vào.

Đám người đồng loạt đứng dậy, cúi đầu hành lễ.

Vài kẻ mặc triều phục còn làm đủ nghi thức tiêu chuẩn.

Hắn khẽ phất tay.

“Ngồi.

Giọng nói không lớn, nhưng trầm ổn.

“Triệu các ngươi đến đây, là vì kế hoạch ‘văn nghệ phục hưng’ của hy lạp.

Kế hoạch chia làm ba phần.

Thứ nhất, quy phạm hóa và giản lược ngôn ngữ hy lạp.

Thứ hai, dịch thuật trước tác ngoại quốc.

Thứ ba, phục hưng văn hóa đông la mã, chỉnh lý lại di sản cổ điển.

Một lão học giả chuyên nghiên cứu ngôn ngữ đẩy kính lên, chắp tay.

“Bệ hạ, ngài nói phải chỉnh lý bản giản hóa dân gian, nhưng lại không thể hoàn toàn sao chép.

Vậy chừng mực nên nắm thế nào?

constantine chưa kịp mở miệng, bộ trưởng tài chính george đã lật sổ ghi chép.

“Bệ hạ, đây không chỉ là vấn đề học thuật.

Muốn thu thập bản dân gian các địa phương, phải phái người xuống nông thôn.

Chi phí đi lại, lương bổng, sao chép tài liệu… e rằng phải cắt giảm khoản khác mới đủ ngân sách.

“Ngân sách, để ta lo.

constantine nhìn về phía bộ trưởng nội vụ antonio.

“Ngươi điều động quan viên các tỉnh phối hợp học giả xuống địa phương.

Mang theo binh sĩ bảo hộ.

Thu thập tư liệu phương ngữ, tiện thể chuẩn bị cho tổng điều tra dân số.

Trong phòng nhất thời yên lặng.

constantine tiếp lời, giọng bình ổn:

“Ngôn ngữ chính thức hiện nay quá rườm rà.

Bản dân gian có chỗ đáng học, nhưng tính địa phương quá nặng.

Nếu toàn bộ sao chép, giao lưu các vùng sẽ gặp trở ngại.

Hắn dừng một nhịp.

“Lấy tinh hoa, bỏ tạp chất.

Giữ lại đặc sắc dân tộc, loại bỏ yếu tố dễ gây chia rẽ.

Quy phạm ngữ pháp, để người thường cũng có thể dễ dàng học tập.

Một học giả khác đứng dậy.

“Vậy còn ‘chế độ ký hiệu đơn âm’?

Có e vấp phải sự phản đối của phe bảo thủ?

Bộ trưởng giáo dục papadopoulos đặt bút xuống.

“Bệ hạ, phe bảo thủ phần lớn nắm giữ chức vụ trong trường giáo hội.

Nếu bọn họ chống đối, giáo dục cơ sở sẽ bị ảnh hưởng.

Thần kiến nghị, để bộ giáo dục đứng ra chủ trì.

Trước tiên thí điểm tại trường công lập.

Khi biên soạn sách giáo khoa, kèm bảng đối chiếu ký hiệu để giáo viên thích nghi trước.

“Cải cách tất có lực cản.

constantine ánh mắt như điện.

“Nhưng phải kiên trì.

Việc này có thể hạ thấp độ khó đọc viết, khiến càng nhiều người dân biết chữ.

Về phần phe bảo thủ, tăng cường trao đổi.

Để bọn họ hiểu, đây là vì tương lai hy lạp.

Một học giả chuyên nghiên cứu di dân lên tiếng.

“Bệ hạ, cộng đồng hy lạp tại tiểu á thường dùng không ít từ vay mượn thổ nhĩ kỳ.

Nếu mạnh tay loại bỏ, e gây rạn nứt văn hóa.

Thần cho rằng nên hy lạp hóa những từ ấy, vừa giữ ký ức văn hóa, vừa dung nhập hệ thống mới.

constantine gật đầu.

“Lời này có lý.

Ngôn ngữ sinh ra để kết nối quần chúng, không phải dựng tường ngăn cách.

Bỗng có người đề nghị.

“Bệ hạ, hay học theo pháp quốc, lập tội danh về ngôn ngữ.

Ai không tuân thủ quy phạm mới, xử phạt nghiêm minh, cải cách ắt tiến nhanh.

Bộ trưởng tư pháp lập tức phản đối.

“Không thể.

Thời đại cách mạng của pháp quốc từng lập ‘tội ngôn ngữ’, kết quả không những vô hiệu, còn khiến dân chúng sinh tâm phản nghịch.

Nếu thật định tội, nhà giam sẽ chật kín nông dân cùng ngư dân.

constantine lắc đầu.

“Cải cách để phục hưng, không phải để tạo ra thứ ‘chính ngữ’ thuần túy.

Lập tội danh chỉ làm chia rẽ tầng lớp dưới, gây phản tác dụng.

Có thể thành lập cơ quan chuyên trách hướng dẫn, nhưng tuyệt không định tội.

Chuyện ngôn ngữ tạm khép lại.

Ánh mắt mọi người chuyển sang lĩnh vực dịch thuật.

Học giả dịch thuật elias khom người.

“Bệ hạ, thành lập cơ cấu dịch thuật là điều tất yếu.

Nhưng thuật ngữ khoa học cực khó chuyển ngữ.

Ví như newton đề xuất ‘vạn hữu dẫn lực’.

Nếu chỉ dịch từng chữ, dân chúng khó hiểu.

Có thể kết hợp từ vựng sẵn có của hy lạp để sáng tạo cách diễn đạt mới, vừa sát nghĩa, vừa hợp thói quen bản địa?

“Chính là như vậy.

constantine đáp.

“Dịch thuật không thể chỉ phiên âm.

Phải dựa vào hệ thống từ vựng hiện có, tránh sinh ra quá nhiều từ mới rời rạc.

Hắn chậm rãi nói tiếp:

“Lấy hungary làm ví dụ.

Thời maria theresa thúc đẩy dịch thuật kinh điển la mã và trước tác bằng la tinh, biến chúng thành tài sản bản địa.

Đại học pest nhờ đó thành trung tâm học thuật đông âu.

“Chúng ta cũng phải như vậy.

“Ưu tiên dịch trước tác quân sự của phổ quốc, kỹ thuật pháo binh.

Đồng thời dịch tác phẩm khoa học tự nhiên của newton và các học giả khác.

Chuẩn hóa thuật ngữ khoa học.

Còn văn học, chọn lọc dịch những tác phẩm có lợi cho thức tỉnh dân tộc và một số kinh điển cổ điển.

Bộ trưởng lục quân anastasios khom người.

“Bệ hạ, trước tác quân sự có thể ưu tiên sổ tay pháo binh?

Năm ngoái mua pháo từ phổ quốc, pháo thủ đọc không hiểu hướng dẫn, đã xảy ra nổ kho, ba binh sĩ mất mạng.

“Có thể.

constantine nhìn về phía elias.

“Viện dịch thuật chọn ba người chuyên nghiên cứu thuật ngữ quân sự.

Một tháng sau, bản dịch sổ tay pháo binh phải đặt lên bàn ta.

Một học giả văn học đứng dậy.

“Bệ hạ, ngoài việc dịch tác phẩm ngoại quốc, cổ điển văn học của chính chúng ta nên xử lý ra sao?

Như ‘homer sử thi’, dân gian đã ít người hiểu.

constantine trầm giọng:

“Đó chính là phần thứ ba.

“Dùng quy phạm ngôn ngữ mới, biên soạn lại văn học cổ hy lạp.

Lời văn thông tục hơn, thêm chú giải khơi dậy niềm tự hào dân tộc.

Không chỉ ‘homer sử thi’, các tác phẩm khác cũng làm tương tự.

Một học giả phụ họa:

“Có thể đưa bản biên soạn mới vào sách giáo khoa, để trẻ nhỏ từ bé tiếp xúc văn hóa dân tộc.

“Không sai.

constantine gật đầu.

“Vừa truyền thừa văn hóa, vừa tăng cường lực ngưng tụ dân tộc.

Đây là căn cơ của phục hưng.

Thảo luận kéo dài hồi lâu.

Cuối cùng, constantine đứng dậy.

“Để thúc đẩy kế hoạch này, ta quyết định thành lập ba cơ cấu tạm thời.

“Ủy ban cải cách ngôn ngữ, phụ trách quy phạm và giản lược tiếng hy lạp.

“Viện nghiên cứu dịch thuật, thống trù toàn bộ sự vụ dịch thuật.

“Ủy ban phục hưng văn hóa, chuyên trách biên soạn lại cổ điển và phục hưng di sản đông la mã.

“Ba cơ cấu này thống nhất do bộ giáo dục quản lý.

Hắn nhìn bộ trưởng giáo dục.

“Công tác chuẩn bị, hạn năm năm hoàn tất.

Các bộ, các ty, ai nấy làm tròn chức trách.

Mọi người đồng loạt đứng dậy lĩnh mệnh.

Tan họp.

Bộ trưởng tài chính vội bước theo.

“Bệ hạ, ngân sách của ba cơ cấu…”

Trình lên bộ tài chính trước.

constantine không quay đầu.

Chỗ thiếu hụt, ta tự có biện pháp.

Trở về vương cung, thị vệ tiến lên.

“Bệ hạ, tin từ luân đôn.

Vương thất anh quốc đã chuẩn bị xong sự vụ đính hôn, thỉnh ngài lập tức khởi hành.

constantine nhận thư, liếc qua hai dòng, đưa trả.

“Chuẩn bị chiến hạm.

An bài hải trình.

Ba ngày sau.

Tại cảng athens, còi tàu vang dài, chiến hạm chậm rãi rẽ sóng tiến vào biển aegean.

Hai tuần sau, cửa sông thames.

Chiến hạm từ từ cập bến.

constantine đứng trên boong tàu, nhìn về đường chân trời nơi bờ biển anh quốc trải dài.

Gió biển thổi qua.

Thị vệ cúi đầu.

“Bệ hạ, chúng ta đã tới anh quốc.

Hắn khẽ gật.

Một hành trình mới, chính thức mở màn.