Thể loại "quỷ dị khôi phục" thường có một công thức quen thuộc: ma quỷ trỗi dậy, quy tắc chết người khắp nơi, nhân vật chính sống sót trong run rẩy, và người đọc nín thở theo từng trang. Bộ này cũng có đủ những thứ đó, có cả án mạng, nhà xác, bệnh viện ma, những Cấm Khu nuốt trọn cả vùng đất. Nhưng phần nhãn của truyện lại ghi: linh dị, cười bể bụng, sunshine boy, tâm thần, châm ngôn tích cực. Đọc chương ba, bạn sẽ hiểu tại sao.
Mở đầu là một đêm ở Giang Bắc, thành phố mà ngày nào cũng có ba đến năm vụ án mạng. Hai giờ bốn mươi bốn phút sáng, có tiếng gõ cửa căn hộ đối diện, nhà của Hồng tỷ, bà chủ trọ của Giang Thần. Qua mắt mèo, hắn thấy một người phụ nữ mặc váy trắng lấm tấm vệt đỏ, gõ cửa bằng cả cánh tay cứng đờ như con mèo vẫy tài lộc. Tin nhắn của Hồng tỷ đến đúng lúc: một năm trước, trong khu chung cư này, một cô gái đã bị gã bạn trai cũ của bạn thân mình đâm chết ngay ngoài hành lang, chỉ vì cô ra mặt bênh bạn, còn người bạn thân ấy thì sợ quá, đóng sập cửa chống trộm nhốt cô ở bên ngoài. Bảy ngày sau, người bạn thân chết trong phòng mình, và hàng xóm kể đêm đó họ nghe thấy tiếng gõ cửa cùng tiếng phụ nữ kêu cứu. Người đang đứng ngoài cửa lúc này chính là cô gái đã chết. Rồi ổ khóa cửa nhà Hồng tỷ tự mở, và nữ quỷ quay đầu lại, nhe hàm răng đỏ lòm về phía mắt mèo của Giang Thần.
Đúng lúc đó, Giang Thần nhận được Hệ Thống Hóa Yêu. Tiêu một trăm Quỷ Khí rút được một Thẻ Hóa Yêu, mỗi thẻ là một yêu quái trong Tây Du Ký. Tấm thẻ đầu tiên là Dần Tướng Quân, một trong ba con yêu quái xui xẻo nhất của chặng đầu đường thỉnh kinh, kẻ đã bắt được Đường Tăng mà chỉ kịp ăn hai tên tùy tùng. Dùng thẻ thì có nửa giờ mang sức mạnh của yêu quái kèm một thần thông ngẫu nhiên, hết giờ thì giữ lại vĩnh viễn một phần mười thể phách và yêu lực, cùng một phần trăm cơ hội giữ luôn thần thông. Còn Quỷ Khí thì lấy từ đâu? Từ cảm xúc của chính lũ quỷ.
Và thế là có chương ba, chương mà tôi nghĩ ai đọc qua cũng nhớ. Giang Thần không dùng thẻ ngay. Hắn bật một chiếc đèn xanh đúng lúc nữ quỷ quay sang nhìn vào tấm gương, để nó thấy chính khuôn mặt kinh khủng nhất của mình dưới lớp ánh sáng ma quái. Nữ quỷ hét lên, quên mất mình là quỷ, nhảy thẳng vào lòng hắn: Quỷ Khí cộng mười lăm. Hắn bế nó kiểu công chúa chạy ra ban công, bảo nó chạy trước đi, phải có một người ở lại chặn con Ác Quỷ trong gương, rồi khẽ hôn lên vầng trán trắng bệch: Văn Văn, sống tiếp đi. Quỷ Khí cộng hai mươi. Rồi hắn buông tay, từ tầng mười hai. Dưới sân vọng lên tiếng gào của một nữ quỷ vừa hiểu ra mình bị lừa, và hệ thống báo thêm ba mươi Quỷ Khí. Cả bộ truyện là một chuỗi những màn như thế: nhân vật chính sợ ma thật, nhưng đối phó với ma bằng một thứ còn đáng sợ hơn, là tâm lý.
Truyện rất biết cách đảo ngược khuôn mẫu phim kinh dị. Có một chương, chính Giang Thần mới là gã hàng xóm đáng sợ: nửa đêm đóng đinh lên tường, quần áo dính máu, tay xách búa đứng ngoài gõ cửa, hỏi vọng vào rằng nếu ông chủ bị bắt cóc thì chớp mắt mấy cái, không thấy chớp thì hắn phá cửa vào cứu. Cửa mở, hắn vỗ vai thân thiết, bước vào, khóa trái cửa lại, và kẻ đang run rẩy trong phòng mới là con quỷ, với dòng Quỷ Khí cộng tám mươi hiện lên ngay sau đó. Tác giả cũng là người mê Tây Du thật sự: mỗi lần rút thẻ là một lần Giang Thần bình luận về con yêu quái ấy, như chuyện cư dân mạng hay coi Hồng Mãng Tinh là mức sàn chiến lực của Tây Du Ký vì nó phải ăn thịt người mỗi ngày mới giữ được hình người, trong khi theo hắn, giữ được hình người trọn vẹn đã hơn hẳn đám nửa người nửa thú như Dần Tướng Quân.
Giang Thần là người xuyên không, kiếp trước chết vì ung thư, mở mắt ra đã là một đứa trẻ ba tuổi giữa trời tuyết. Người nhặt hắn về nuôi là Lão Trương Đầu, một ông già khiêng xác ở nhà tang lễ, tính nết chẳng đứng đắn chút nào, hay dắt cháu đi rình góa phụ tắm rồi đẩy cháu ra làm vật thế mạng mỗi khi bị bắt. Hai năm trước, ông để lại một lá thư, một thẻ ngân hàng mười vạn tệ, lẩm bẩm gì đó về tông môn gặp nạn rồi biến mất. Giang Thần dùng số tiền ấy mở mấy tiệm trà sữa trong trường đại học, sống một đời sinh viên khá giả, cho tới đêm có quỷ gõ cửa.
Từ một nữ quỷ trong khu trọ, thế giới của truyện mở ra rất nhanh. Có Âm Tào và Đạo Minh, có hẳn một cái app Địa Phủ, có Kỳ Nhân Giới nơi một Đại Tông Sư cấp A được ví như vũ khí hạt nhân dạng người, có Thập Điện Diêm La ở cấp Vương. Có một bệnh viện ma với Khu Bệnh Thứ Bảy và những Huyết Y áo máu, nơi về sau người ta gọi hắn là Giang viện trưởng. Những tấm thẻ cũng lên dần: Lộc Lực Đại Tiên, Hỗn Thế Ma Vương, Phúc Hải Đại Thánh, Lục Nhĩ Mi Hầu, rồi thẻ tám sao, chín sao. Phần giới thiệu của truyện tóm lại rất đúng: hắn làm lang băm chữa "bệnh quỷ chết đói", làm thầy giáo dạy "học sinh quỷ", và đến khi các Cấm Khu giáng lâm, Âm Thần đứng dậy, thế giới chìm vào bóng tối, thì hắn mang thân xác Đại Yêu bước ra từ bầu trời đẫm máu.
Truyện dài 834 chương và có một cái kết trọn vẹn, ấm hơn tôi tưởng với một bộ truyện nhiều máu như vậy. Ở trận cuối, khi đã đủ sức nắm cả Thiên đạo trong tay, Giang Thần chọn không hóa thân thành đạo, vì hắn hiểu đó cũng là một cách chết khác, và hắn vẫn muốn được sống, được cảm nhận mọi thứ. Thay vào đó, hắn dùng phần thưởng của trời đất để gọi về những người đã ngã xuống. Tôi sẽ không kể ai trở lại, chỉ nói rằng có một ông già cười ha hả gọi hắn là cháu ngoan, và nếu bạn nhớ người đã nhặt một đứa trẻ ba tuổi về từ trong tuyết ở chương một, bạn sẽ hiểu câu ấy nặng đến đâu.
Truyện có điểm trừ. Đây là truyện kinh dị thật: có lột da, có nhà xác, có những ca phẫu thuật mà bạn sẽ không muốn đọc lúc ăn cơm, và việc đặt chúng cạnh những màn hài vô sỉ khiến không khí đổi chiều liên tục, có người sẽ thấy hụt hẫng. Giang Thần là kiểu nhân vật chính lươn lẹo, lừa cả quỷ lẫn người không chớp mắt, đùa cợt khá thô. Càng về sau truyện càng nghiêng về tu luyện và chiến tranh giữa các thế lực, với hàng loạt cấp bậc, danh xưng Bán Vương, Đại Năng, Thủy Tổ, nên ai chỉ thích phần ma quỷ đô thị của những chương đầu có thể thấy truyện đã đổi màu.
Nhưng nếu bạn thích truyện ma mà không muốn bị dìm trong tuyệt vọng, thích Tây Du Ký, và thích một nhân vật chính dùng cái đầu nhiều hơn dùng sức, thì bộ này rất đáng thử. Nó bắt đầu bằng tiếng gõ cửa lúc hai giờ bốn mươi bốn phút sáng, và lần đầu tiên trong thể loại này, người phải sợ lại là con quỷ đứng ngoài cửa.



