Chương 136:

Hạn.

Mùa hè năm nay nắng gắt hơn hắn năm ngoái, cái nắng khô và dai, cứ như bám riết lấy mặt đất.

Suốt ba tuần liền không một hạt mưa, bầu trời ngày nào cũng trong xanh không một gợi mây.

Nước từ con suối dẫn vào ruộng giờ chỉ còn nhỏ giọt, chảy yếu ớt chưa đủ để thấm vào phần đất.

Mặt ruộng khô khốc, những vết nứt ngoằn ngoèo há miệng toác ra, chỗ sâu có thể nhét lọt cả bàn tay.

Cây lúa vốn xanh mướt nay trở nên còi cọc, lá quăn lại, ngả màu vàng xám, trông qua đã thấy rõ vẻ khô héo và mệt mỏi.

Người trong xóm buộc phải canh nước ruộng cả đêm.

Từng nhà thay phiên nhau thức, ngườ này chợp mắt thì người kia ra đồng coi mương, coi bờ, sợ chỉ cần lơ là một chút là nước chảy tràn sang ruộng khác hoặc thấm mất không còn giọt nào.

Có đêm, ánh đèn pin lập lòe khắp cánh đồng, tiếng người gọi nhau khe khẽ trong gió nóng.

Ai nấy đều thẩm mệt, nhưng không dám bỏ.

Điều đáng buồn nhất là con sông nằm ngay gần, mực nước thấp quá không biết làm cách nà‹ để dẫn nước lên.

Mấy đám ruộng sát sông, người ta còn cố vót vát được vài gầu nước, nhờ vậy mà thoạt nhìn vẫn còn xanh tốt, lúa phát triển tạm coi là bình thường.

Còn những thửa ruộng ở xa, lại nằm chỗ cao, thì đành chịu trận, chỉ biết trông trời mà thở dài.

Mùa màng gặp khó, nhưng trớ trêu thay, việc buôn bán chè và nước giải khát lại thuận lợi hơn hẳn.

Đang vào mùa nông nhàn, ban ngày không ra ruộng được bao nhiêu, người ta rủ nhau ra quán nước ngồi cho đỡ bức bối.

Tiếng ê a chuyện trò vang lên từ sáng tới chiểu, khi thì bàn chuyện mất mùa, khi thì than chuyện nhà cửa con cái.

Quán nước của hai ông cháu Thu Hà ban đầu chỉ mở vào ngày chọ.

Sau hơn một tháng, ngay cả ngày thường cũng có vài người khách ở gần ghé vào.

Thế là ngày nào Quốc cũng mang ra một xô đá cho hai ông cháu.

Ông cụ đã có tuổi, không thể tiếp khách cả ngày được.

Ngồi lâu thì lưng đau, chân mỏi, thỉnh thoảng ông lại phải đứng dậy vào trong nghỉ một lát, đổi cho người cháu ra trông quán.

Còn con bé Thu Hà thì vẫn chưa đủ tự tin để ngồi coi quán một mình.

Mỗi lần khách đông, nó lúng túng thấy rõ, tay cầm ấm nước mà rót nghiêng ngả, nói năng thì nhỏ và nhanh, cứ sợ làm sai điều gì.

Sau khi được cái Mây để ý chỉ bảo, Thu Hà trông khác nhiều so trước kia.

Con bé biết cách chải chuốt tóc tai gọn gàng, quần áo tuy vẫn giản dị nhưng lúc nào cũng sạch sẽ.

Mỗi khi ra chỗ đông người, nhất là những ngày quán nước đông khách, nó thường xuyên mang thứ này thứ kia ra ra vào vào.

Người trong chợ dần quen với sự xuất hiện của Thu Hà.

Thi thoảng có người trêu làn da bánh mật của nó, giọng nửa đùa nửa thật.

Nhưng khác với trước đây, Thu Hà không còn cúi gằm mặt hay đỏ bừng tai vì xấu hổ.

Nó biết người ta không có ác ý.

Có người còn cười bảo tại nó hay ăn chè đậu đen nên da mới sẵm thế, rồi lại nhiệt tình khuyên nên uống sữa đậu nành nhiều vào, da dần dần sẽ trắng ra.

Lời khuyên nghe chẳng có cơ sở khoa học gì, nhưng Thu Hà vẫn tin sái cổ.

Chợ nào nó cũng xin mua một túi sữa đậu nành từ chỗ của Thím.

Mang vào bếp pha thêm đường, uống đều đặn ngày này qua ngày khác.

Làn da thì chẳng thấy trắng hơn là bao, nhưng bù lại sờ vào thấy mềm và mịn hẳn.

Người nó cũng phát triển phổng phao ra, trông đầy đặn hơn cả cái Nguyệt lẫn cái Mây, khiến mấy bà trong chợ nhìn vào lại xuýt xoa bảo.

“con bé lớn nhanh thật”.

Thu Hà giờ cũng biết làm việc nhà.

Quần áo của hai ông cháu, nó tự giác mang đi giặt, phơi phóng gọn gàng, không để Ông cụ phải động tay vào mấy việc lặt vặt nữa.

So với khoảng thời gian đầu hè mới gặp, con bé như biến thành người khác.

Nó tự tin hon, chủ động chào hỏi người lạ, gặp khách quen thì lễ phép, gặp người mới cũng không còn sợ sệt.

Nhìn cháu gái từng ngày thay đổi, Ông cụ trong lòng vui ra mặt.

Một hôm, Quốc mang đá lạnh ra quán như thường lệ.

Ông cụ gọi Thu Hà lại, bảo nó mang tiền ra đưa cho Quốc 300 nghìn.

Ban đầu, quán nước này là do Quốc đứng ra khởi xướng, lại bỏ tiền ra trước lo liệu đủ thứ.

Nay quán buôn bán có lời được chút ít, ông cụ thấy cũng phải trả lại cho Quốc phần tiền ấy.

“Cầm lấy đi, không cầm là ông giận đó, ”

Quốc gật đầu, nhận xấp tiền lẻ từ tay Thu Hà rồi cẩn thận đếm sơ qua.

Không phải cậu kỹ tính sợ thừa hay thiếu, mà bởi số tiền này là mồ hôi công sức của hai ông cháu.

Nếu cứ nhét đại vào túi thì chẳng khác nào coi nhẹ thành quả họ vất vả kiếm được suốt thời gian qua.

Đếm xong, Quốc rút ra năm chục nghìn, đưa lại cho Thu Hà.

“Thời gian qua vất vả rồi.

Cầm lấy đi, mua cái gì đó về tự thưởng cho bản thân nhé.

Thu Hà vội lắc đầu, hai tay xua xua.

“Em không nhận đâu.

Anh Quốc với mọi người giúp em và ông nhiều lắm rồi.

Với lại 300 nghìn này cũng chưa phải là toàn bộ số tiền đâu, em với ông đã trích ra một phần để mua thêm hàng về bán rồi.

Quốc nghe vậy thì thu tay về, cất số tiền còn lại vào túi, nhưng riêng tờ năm chục nghìn kia thì nhất quyết không lấy lại.

“Thì coi như mua cái gì đó về nấu ăn, “

Quốc quay sang ông cụ, giọng chậm rãi.

“Nhờ có ông cho mượn chỗ, cháu với mọi người mới có nơi bán hàng.

Chuyện này cháu.

vẫn Phải cảm ơn ông nhiều.

Ông cụ nghe xong thì cười ha hả, tiếng cười sảng khoái

“Đứa nhỏ này, ông ở đây bao năm rồi, cái chợọ này vẫn thế thôi.

Nhưng từ khi mấy đứa mở hàng ở đây, mọi thứ mới thực sự thay đổi.

Không có mấy đứa thì chỗ này vẫn chỉ là một góc vắng vẻ, hôi hám.

Làm gì có được không khí nhộn nhịp như bây giò.

Nói rồi, Ông quay sang Thu Hà, giọng dịu lại.

“Anh đã nói vậy thì con cứ cầm lấy.

Mua gì thì mua, đừng nghĩ nhiều.

Thu Hà cắn môi, ngập ngừng một chút rồi mới đưa tay nhận lấy tờ năm chục nghìn.

Đầu ngón tay chạm vào tờ tiền còn hơi ấm, nó khẽ nắm lại, ánh mắt ánh lên vẻ vừa ngại ngùng.

Nó cúi đầu lí nhí nói cảm ơn, rồi lùi lại ngồi gọn sang một góc.

Sau khi Thu Hà đã vâng lời cầm tiển, chuyện tiền bạc cũng tạm gác sang một bên.

Quốc đặt xô đá xuống, ngồi lên chiếc ghế gỗ thấp, giọng chùng lại, đổi sang một để tài khác.

“Mà.

em Hà còn muốn đi học lại không?

Chứ bỏ học sóm như vậy, e rằng sau này sẽ thiệt thòi đây”

Thu Hà nghe vậy thì khựng lại.

Nó siết chặt tờ tiền trong tay, lắc đầu ngay, như đã nghĩ sẵn câu trả lời từ lâu.

“Thôi, em học dốt lắm.

Ở trường cũng chẳng có bạn bè gì.

thà ở nhà phụ ông bán nước còn hơn.

Giọng nói của Thu Hà nhỏ dần, dường như cũng không biết bản thân mình có thực sự hài lòng với quyết định đó.

Quốc không nói gì ngay, chỉ quay sang nhìn ông cụ, như chờ xem ý kiến của người lớn.

Ông cụ chép miệng, ánh mắt thoáng nét trăn trở.

“Biết là cho nó nghỉ học thì thiệt thòi thật, nhưng nó không muốn đến trường thì ông cũng không ép nó đi được.

Quốc gật đầu, rồi từ tốn nói, giọng rõ ràng hơn.

“Cháu thì nghĩ là em nên tiếp tục đi học.

Bán nước chỉ là phương án tạm thời thôi.

Mình làm được thì người khác cũng làm được, thậm chí còn làm tốt hơn.

Vì họ làm sau, rút được kinh nghiệm, biết khắc phục những điểm mình làm chưa ổn.

Nói đến đó, Quốc quay sang nhìn thẳng vào Thu Hà.

“Ông nói em bỏ học từ sau Tết, tức là chưa học hết lớp chín.

Như vậy sau này sẽ là một điểm trừ rất lớn.

Người ta sẽ đánh giá đấy.

Giả sử trong khu chợ này có hai quán nước, bên kia người ta học hết cấp ba, còn em bỏ học giữa chừng, thì đa số mọi người sẽ chọn quán bên kia.

Nếu quán nước không có khách thì em sẽ tính sao.

Lời nói không nặng nể, nhưng từng câu đều rất thật.

Hai ông cháu Thu Hà nhìn nhau.

Sự tự tin ban đầu dần lung lay.

Những điều Quốc nói không hề xa vời, mà hoàn toàn có thể xảy ra.

Chỉ cần quán nước này làm ăn được, kiểu gì cũng có người làm theo.

Thực tế là phía trước cửa chợ, đã có vài sạp hàng mới mọc lên rồi.

Ông cụ trầm ngâm một lúc, rồi chậm rãi nói:

“Thế thì.

sang năm cháu nên đi học lại đi.

Thu Hà ngẩng đầu lên, giọng lộ rõ sự lo lắng.

“Nhưng mà cháu có biết gì đâu.

Bạn bè đều lên lớp hết rồi.

Sang năm cháu học với ai, học lớp nào?

“Đợi đến lúc khai giảng, ông sẽ đi hỏi lại thầy cô, ”

Ông cụ nói trầm giọng, nhấn mạnh rằng:

“Chậm một năm rồi, lần này dù có khó khăn đến đâu cũng không được bỏ nữa.

Thu Hà gật đầu, rồi nhìn sang Quốc.

Trong ánh mắt nó hiện lên sự sợ hãi và căng thẳng.

Không phải vì Quốc lớn tuổi hay nghiêm khắc, mà vì bản thân nó cũng đang lo.

Con đường phía trước bỗng nhiên trở nên mờ mịt hơn những gì nó từng nghĩ.

“Em cứ cố học đi, Ít nhất về học vấn, mình không nên thua thiệt người khác.

Nếu em học giỏi, người ta sẽ nhìn em bằng ánh mắt khác.

Thu Hà nuốt khan, nói như tự giễu chính mình.

“Nhưng mà.

em còn chưa học bao giờ cho ra hồn cả.

Chỉ biết đọc, biết viết thôi.

Em còn không hiểu vì sao trước đây mình lại lên được lớp nữa co.

Nghe tới đó, Quốc thoáng chột dạ, rồi nhanh chóng xua đi cảm giác ấy.

“Đừng lo.

Em biết cái Nguyệt không?

Con bé hay bán hàng ở đây đó, bằng tuổi em.

Nó là học sinh giỏi.

Để mai mốt anh bảo nó kèm cặp cho.

Thu Hà mở to mắt, vừa ngạc nhiên vừa lo.

“Người ta học giỏi vậy.

có chịu dạy cho em không?

Quốc mỉm cười, gật đầu thay cho câu trả lời.

Thi xong kỳ thi lên cấp 3, Minh Nguyệt bỗng dưng rảnh rỗi hắn ra.

Chợ nào cũng quanh quẩn ở chợ phụ bán hàng, ngày thường cũng chỉ ở nhà coi TV.

Thấy vậy, Quốc liền nảy ra ý định nhờ nó kèm cặp Thu Hà học lại mấy môn cơ bản, chuẩn bị cho chuyện nhập học sau này.

Nghe Quốc mở lời, Minh Nguyệt thoáng cau mày.

Nó vốn chẳng có chút hứng thú nào với việc dạy học.

Ngồi giảng bài cho người khác, lại còn phải kiên nhẫn, nghĩ thôi đã thấy mệt.

Nhưng Quốc đã nói, lại nói rất nghiêm túc, thành ra nó cũng không tiện từ chối thẳng.

“Dạy thì dạy, nhưng em không dạy không công đâu.

Quốc bật cười, chưa kịp hỏi thì Minh Nguyệt đã nhanh miệng kể ra một loạt “điều kiện”.

Nào là quần áo mới, giày dép, mấy thứ lặt vặt mà nó đang nhắm từ lâu.

Chẳng hiểu nó học ỏ đâu ra cái kiểu “bào tiền” anh họ bài bản đến vậy, nói năng rành rọt, mặt mũi tỉnh như không.

Quốc nghe xong chỉ biết lắc đầu cười trừ.

Cuối cùng cũng gật đầu đồng ý mua cho nó tiền đé một bộ quần áo mới, Minh Nguyệt lúc đó mới chịu nhận lời dạy kèm.

Thế là trong quãng thời gian còn lại trước ngày nhập học, ngày nào Quốc đi giao đá lạnh, Minh Nguyệt cũng theo cùng.

Buổi sáng, hai đứa ngồi ở quán nước, cái Nguyệt giảng bài, Thu Hà ngồi học, còn Quốc thì vừa trông hàng vừa để ý, coi như giá-m s-át từ xa.

Đến chiều, Quốc về trước, để Thu Hà tự ôn lại bài vở, tập làm quen với việc tự học.

Những phiên chợ đông, Quốc quay lại bán tào phớ thay cho Minh Nguyệt, để con bé rảnh tay cho cái mà nó gọi đùa là “công tác giáo dục”.

Ban đầu Minh Nguyệt còn càu nhàu, nhưng dạy riết rồi cũng quen, thỉnh thoảng còn tỏ ra khá nghiêm túc, khác hẳn vẻ lười biếng thường ngày.

Thu Hà học nhanh hơn mọi người tưởng.

Một phần vì đó là kiến thức cũ, trước kia ngổi trên lớp đã tiếp thu một cách vô thức, khi có người gợi lại thì nhớ rất nhanh, không đến mức mù tt.

Bản thân con bé cũng không phải kiểu đầu óc chậm chạp, khó đào tạo.

Ngược lại, nó khá nhạy với các môn khoa học tự nhiên.

Những bài toán cơ bản, chỉ cần Minh Nguyệt giảng và làm qua ví dụ, lần 2 lần 3 là Thu Hà tự làm được luôn.

Ngược lại, mấy môn thiên về văn hóa xã hội thì Thu Hà học chậm hơn hẳn.

Nhất là ngữ văn, cần phải có cảm nhận và trải nghiệm nhất định mới thấm được.

Minh Nguyệt cũng hiểu khoản này không thể nóng vội, nên chỉ hướng dẫn cách đọc, cách gạch ý, còn lại để Thu Hà tự làm quen dần.

Được cái chữ viết của Thu Hà rất đẹp, nét đều, gọn gàng, khiến Minh Nguyệt nhiều lúc nhìn còn phải trầm trổ.

Trước khi nhập học, Minh Nguyệt kịp thời dạy lại cho Thu Hà môn toán từ tiểu học đến hết lớp 9 luôn.

Từ những khái niệm đơn giản như đơn thức, đa thức, cho tới cách giải phương.

trình, tính diện tích các hình cơ bản, Thu Hà đều nắm được khái niệm rõ ràng.

Tuy chưa thể goi là giỏi, nhưng ít nhất cũng không còn ở tình trạng “mù” nếu quay lại trường học.

Sau mấy tuần kèm cặp, Minh Nguyệt báo lại tình hình học tập của Thu Hà cho Quốc.

“Sang tuần lớp em tập trung rồi, chắc không dạy kèm nữa đâu?

“Tình hình thế nào?

“Nhìn vậy chứ cái Hà Thông minh lắm đó?

Học rất là nhanh.

Nghe xong, Quốc càng yên tâm hơn.

Cậu vốn đã biết Thu Hà không hề kém cỏi, nên mới gợi lại chuyện đi học.

Nếu thực sự có vấn đề về đầu óc, cậu đã chẳng dám nhắc tới chuyện này làm gì.

Thu Hà chỉ là thiếu sự tập trung, thiếu người quan tâm và dẫn dắt mà thôi.

Đầu óc nó rất lĩnh hoạt, chỉ cần được khơi lại đúng cách là bắt nhịp nhanh.

Học được toán, những môn còn lại, con bé hoàn toàn có thể tự thân vận động, dựa vào tư duy của mình để tự học tiếp.

Nhận ra điều đó, Quốc không can thiệp sâu thêm nữa.

Cậu lùi lại, để Thu Hà tự đi trên con đường học tập của mình.

Một buổi trưa, khi vừa dọn xong mấy xô đá, chỉ còn hai anh em ngồi nghỉ dưới mái hiên, Minh Nguyệt chọt lên tiếng hỏi, giọng nửa đùa nửa thật:

“Mà sao anh lại bảo em đạy cho người ta vậy?

Quốc ngẩng lên nhìn, suy nghĩ một chút rồi đáp rất tự nhiên:

“Thì mẹ em mượn hiên nhà người ta bán hàng mà.

Mình được lợi thì cũng phải giúp lại người ta chứ.

Minh Nguyệt nghe xong thì gật gù, tỏ vẻ cũng hợp lý.

Nhưng chỉ một lát sau, nó lại nheo mắt, liếc sang Quốc, ánh nhìn đầy nghi ngò.

“Vậy.

không phải là anh thích cái Hà đó à?

Lúc dạy học, em thấy nó gọi “anh Quốc, anh Quốc, nghe thân mật lắm.

Quốc bật cười, quay sang nhìn cái Nguyệt, giọng pha chút trêu chọc:

“Anh của em đẹp trai, lại còn tài giỏi nữa.

Người ta có thích thì cũng là chuyện bình thường thôi.

Nhưng mà anh chỉ coi Thu Hà như em gái không phải cái quan hệ mà em đang nghĩ đâu.

Minh Nguyệt vẫn chưa chịu tin hẳn, nó chống cằm, nhíu mày suy nghĩ.

“Thật không đấy?

Ngày đầu gặp em thấy nó vừa xấu vừa bẩn.

Mà dạo này nhìn khác hẳn nha.

Sạch sẽ hơn, rồi còn cao lớn hơn cả em nữa.

Quốc nghe vậy thì bật cười thành tiếng.

“Chắc tại uống nhiều sữa đậu nành đó.

Cái đó tốt cho đa con gái lắm.

Minh Nguyệt “à“ lên một tiếng, như vừa được khai sáng.

“Thảo nào chợ nào em cũng thấy nó xin một cốc.

Hóa ra là vậy.

Nó gật đầu ra chiều rất nghiêm túc, tồi nói tiếp, giọng đầy quyết tâm:

“Thế thì từ nay em cũng phải uống nhiều sữa đậu nành mới được.

Bước sang tháng tám, thời tiết bắt đầu đổi khác hắn.

Những con mưa xuất hiện dày hơn, không còn kiểu nắng chang chang kéo dài như trước.

Mưa xuống đều, nước đầy ruộng, nhìn cánh đồng lúa xanh lên từng ngày, ai cũng thở phào nhẹ nhõm.

Mẹ Quốc tranh thủ mua thên phân đạm về bón thúc cho lúa phát triển nhanh, kịp trổ bông đúng vụ.

Ruộng đồng ngập nước, lúa được mùa hơn, nhưng đổi lại, quán chè ở chợ lại vắng khách thấy rõ.

Trời mưa, người ta ít ra chợ, càng ít ngồi lại quán nước.

Hào lại không có ti vi để theo dõi dự báo thời tiết, cứ làm chè theo thói quen.

Đến hôm trời đổ mưa từ sáng, nổi chè nấu ra hầu như chẳng bán được mấy.

Đến chiều, nhìn mấy nổi chè còn đầy, Hào xót của, đành chia cho mọi người cùng ăn để khỏi đổ đi.

Mỗi người cố ăn hai, ba cốc, ban đầu còn thấy mát ruột, về sau thì ngây đến phát sợ.

Ăn nhiều quá, có người bị đau bụng, mặt mày nhăn nhó.

Cả quán lúc đó chẳng ai cười nổi, Mất đứa con gái mới đầu thích ăn chè lắm, nhưng qua vụ này cũng sợ luôn.

Tiền lời gom góp được từ mấy phiên chợ trước, sau một phiên lỗ nặng coi như bay sạch.

Tính ra cả tháng trời, lời lãi chẳng dư được đồng nào.

Điểu đó khiến Hào choáng váng thật sự.

Nó phải ngưng bán chè hắn một phiên, ngồi nhà suy xét lại tình hình, chẳng còn tâm trí tiếp tục nữa.

Chiểu hôm ấy, Hào tìm Quốc, giọng chán nản thấy rõ.

“Không ổn rồi.

Bán lời ba phiên, lỗ một phiên, tính ra cả tháng qua tao làm chẳng dư được đồng nào.

Chán quá Quốc ạ, chắc tao nghỉ không làm nữa.

Quốc nghe xong, đặt tay lên vai bạn, vỗ nhẹ.

“Làm ăn mà, lời lỗ là chuyện thường.

Mày cứ làm tiếp đi, nhưng nhớ coi thời tiết thế nào đã”

Hào lắc đầu, thở dài.

“Thôi, mệt lắm.

Lúc mua nguyên liệu, nấu chè rồi lại nơm nớp lo trời mưa gió.

Với lại sắp đi học tồi, chắc tao nghỉ bán chè luôn.

Hay mày nấu đi, tao còn ít đỗ chưa dùng, nhượng lại cho.

Quốc nhìn bạn một lúc rồi gật đầu.

Cậu tiếp nhận luôn chuyện nấu chè từ chỗ Hào.

Hào thì vẫn còn hụt hãng, phải mất một thời gian mới lấy lại được thăng bằng sau vụ “kinh doanh” đầu tiên trong đời, dù chỉ là mấy nổi chè giản đơn.

Những phiên chợ sau đó, chè vẫn xuất hiện ở ngoài chợ, chỉ là người bán đã khác.

Hào gần như không đi chợ nữa, chỉ cần nghe nhắc đến chè là thấy sợ.

Thành ra Quốc thay vào vị trí của nó, cùng với cái Mây ngồi trông quán, vừa bán nước vừa bán chè.

Nguyên tắc của Quốc là bán thiếu chứ không thừa.

Nấu ít không đủ bán tốt hơn là nấu nhiều nhưng bị thừa.

Từ sau phiên trời đổ mưa hôm ấy, những người bán hàng thì bắt đầu dè chừng món chè, còn khách thì vẫn vô tư qua lại.

Trời hửng thì họ ghé vào uống, trời mưa thì thôi, chẳng ai để tâm nhiều.

Mọi thứ diễn ra lặng lẽ, như thể chẳng có chuyện gì lớn xảy ra.