Chương 21:

Trồng Cà Chua.

Sáng hôm sau, cuối tuần, hai đứa dậy sớm chuẩn bị đi bán cá.

Hào hớt hải chạy qua nhà Mây lấy ít gừng, sả, ớt.

Vườn nhà người ta mà Hào tự nhiên ra vào như nhà mình, không rõ quan hệ hai bên thế nào chứ thấy hành động của Hào quá tùy tiện rồi.

Quốc liền nhíu mày:

“Ê, lần nào bán cá mày cũng sang xin nhà của Mây thế này à?

Có cần thì mình ra chợ mua, tốn thêm vài ngàn thôi, nhưng đỡ mang tiếng”

Hào cười khì:

⁄Ối giời, có gì đâu.

Nhà Mây lúc nào chả dư, tao lại hay đem cá cho nó mà.

Mấy cái gia vị này thì tính toán làm chi.

Quốc lắc đầu, giọng nghiêm túc hẳn:

“Không phải tính toán, mà là nguyên tắc.

Bán buôn là bán buôn, tình nghĩa là tình nghĩa.

Nếu cứ nhập nhằng thì mai mốt khó nói.

Tốt hơn hết là tự mình chuẩn bị.

Nhưng mà nốt hôm nay thôi đấy.

Hào gãi đầu, rồi gật gù đồng ý cho qua, sợ mất thời gian.

Hai đứa hì hục chuẩn bị cá xong, mang đi rao bán.

Chuyến này khác hẳn trước.

Hào hôm qua đã cố tình bắt thêm nhiều cá, có cả mấy con rô ph to.

Quốc thì từ sớm đã ghi chú trong đầu những nhà quen mặt, hay mua cá lần trước.

Vậy nên đi tới đâu, hai đứa cũng được đón nhận nhiệt tình.

Có bà khách cười bảo:

Ờ, bữa trước mua cá của tụi con, ăn thấy ngon.

Hôm bán hôm nghỉ chẳng biết hai đứa rốt cuộc bán vào ngày nào?

“Dạ bọn con bán vào cuối tuần đó bà.

bình thường bọn cháu còn đi học nên không bán được.

“Chà, còn đi học mà biết bán cá phụ cha mẹ rồi.

Hào hớn hở gói cá, Quốc thì tính tiền, miệng không quên chào hỏi.

Nhờ vậy, chỉ hết buổi sáng mà thúng cá đã vơi sạch.

Tổng kết lại, chuyến này hai đứa kiếm được hơn ba trăm ngàn.

Hào cầm xấp tiền, mặt mũi rạng rỡ như bắt được vàng.

Quốc thì chỉ nhận phần tiền lẻ coi như thù lao công sức.

Ra khỏi chợ, Hào kéo Quốc vào quán tạp hóa, mua mấy gói bim bim với chai nước ngọt.

Cậu ta vừa cười vừa nói:

“Hôm nay bán dễ quá, mua ít kẹo chiều ra bãi cho đám nhỏ chăn trâu ăn chung.

Ăn một mình không vui.

Quốc nghe vậy chỉ cười khẽ.

Trong mắt cậu, Hào tuy hơi xuề xòa, nhưng tấm lòng thì rộng rãi.

Có lẽ cũng nhờ vậy mà hai đứa ngày càng thân nhau.

Hôm đó, khi Quốc trở về, cơm nước trong nhà đã dọn sẵn.

Bữa cơm trưa hôm nay có phần tươm tất hơn thường ngày, chắc bởi cả nhà đã xong vụ ngô, không còn cảnh sáng đi chiều về mệt nhoài như mấy hôm trước.

Ba của Quốc ăn cơm mà nét mặt cũng thong dong, cởi mở hơn.

Ông sắp phải đi công trình, buổi chiểu là khởi hành, vậy mà tâm trạng không nặng nề như những lần trước.

Có lẽ vì trong nhà đã tạm yên ổn, ruộng vườn gieo trồng xong xuôi, còn tối qua thì ông với vợ cũng có được chút thời gian riêng tư, giải tỏa bớt gánh nặng.

Trong lúc ăn, ông lặng lẽ quan sát Quốc.

Con trai dạo này thay đổi lạ lắm:

không còn cắm đầu vào học như trước, nhưng cũng.

chẳng phải bỏ bê.

Thay vào đó là siêng năng phụ đồng áng, cư xử chín chắn, đi đâu cũng nghĩ đến cha mẹ.

Trước đây ông còn ngờ rằng vợ mình và thằng nhỏ bày trò, nhưng sau một tuần nhìn thấy tận mắt, ông không thể không tin.

Sự thay đổi này vừa khiến ông mừng thầm, vừa thấy lo lo trong lòng.

Trước khi đi, ông nghiêm giọng dặn dò:

“Quốc này, chuyện học hành thì phải đặt lên hàng đầu.

Việc đồng áng cứ để đó, vài năm nữa ổn định rồi thì ba mẹ quán xuyến.

Con còn nhỏ, chuyện kiếm tiền hay làm gì lớn lao, đừng hấp tấp nóng vội, hiểu chưa?

Quốc nhìn ba, giọng chắc nịch:

“Con biết mình đang làm gì mà.

Ba cứ yên tâm đi làm, ở nhà đã có con chăm sóc cho mẹ.

Hai vợ chồng Ông sững lại, đưa mắt nhìn nhau.

Đáng lẽ câu này phải là mẹ nói mới đúng chứ, sao giờ lại thành đứa con trai non nớt đảm đương trách nhiệm đó?

Mẹ Quốc còn bật cười khẽ, nửa trách nửa thương:

“Bộ mẹ già lắm rồi hả, phải cần con lo cho à?

Quốc chỉ mim cười, không giải thích thêm.

Nhưng ánh mắt cậu khi ấy có gì đó rất khác, bình thản mà chín chắn, khiến ba má vừa ngạc nhiên, vừa không khỏi yên lòng.

Ăn xong bữa cơm, ba Quốc lên đường.

Ông vác chiếc balô cũ kỹ, ngoái nhìn căn nhà nhỏ mộ lần nữa trước khi đi.

Dù xa nhà, nhưng trong lòng ông đã nhẹ đi nhiều phần.

Còn mẹ Quốc, từ lúc tiễn chồng đến khi bóng ông khuất hẳn, nét mặt bà cứ chùng xuống.

Vừa mới làm quen lại được với cảm giác đoàn tụ sau mấy tháng xa cách, giờ lại trở về cảnh.

chia xa, tim bà trống trải hẳn.

Suốt buổi chiểu, bà loanh quanh trong sân, hết nhổ cỏ lại tưới mấy luống rau, tay làm nhưng lòng thì thơ thẩn, như thiếu vắng một phần quan trọng nào đó trong nhà.

Tuy nói mùa vụ ngô đã gieo trồng xong, nhưng với Quốc thì vẫn chưa phải là kết thúc.

Trong gócnhà, cậu vẫn còn mấy túi hạt giống cà chua mua từ lần trước, giờ mới có thời gian rảnh để đụng tới.

Tính toán thời vụ, Quốc quyết định bắt đầu ươm hạt mầm.

Cà chua khác ngô, không thể vãi thẳng xuống ruộng được, mà cần ươm cây non trước rồi mới đem ra trồng ngoài luống.

Thế là cậu hì hụi chuẩn bị đất:

đất vườn xới nhỏ, phân chuồng hoai mục, thêm ít vỏ trấu.

Đặc biệ Quốc còn học theo sách, rắc vôi bột để khử trùng, tránh nấm bệnh.

Ở quê mấy thứ này cũng chẳng khó tìm, nhưng công đoạn làm thì kỳ công, mất liền hai ngày mới xử lý xong một mẻ đất ươm.

Quốc không dùng khay nhựa hay khay xốp, bởi hiện giờ chưa có mấy thứ này, cậu phải tận dụng những thứ lặt vặt quanh nhà:

cái xô nứt, cái chậu mẻ, thậm chí chẻ đôi một gốc tre già, khoét thành cái máng dài.

Xếp hàng ngay ngắn trong góc hiên, nhìn qua cũng tươm tất .

Thấy con trai lúi húi cả buổi trời, mẹ Quốc lấy làm lạ, liền chống nạnh hỏi:

“Con đang làm cái trò gì thế?

Đất với cát bê bết cả ra hiên.

Quốc lau mồ hôi, thành thật đáp:

“Con đang chuẩn bị đất để ươm cà chua.

Lúc trước con mua hai túi hạt giống không dùng thì sợ hỏng.

Nghe tới đó, bà sững người:

“Hả?

Hai túi?

Thế thì cả trăm cây chứ ít gì!

Người ta trồng thì dăm ba cây trước vườn ăn là đủ rồi, chứ nhà mình, trồng từng ấy thì ăn bao giờ mới hết?

Hay lại tính đem đi bán?

Quốc gật đầu, vẻ mặt rất bình thản:

“Con nghĩ nếu trồng được nhiều, dư thì đem biếu họ hàng, làng xóm.

Biếu không hết thì bán Chỉ sợ không ra quả, chứ không sợ nhiều đến nỗi để hỏng đâu mẹ.

Nghe vậy, bà chỉ biết ôm đầu than trời:

“Trời đất ơi, con nít con nôi biết gì buôn với bán.

Cà chua thì làng này ai chẳng có, thừa mứa ra đấy, bán cho ai?

Trồng lên rồi bỏ phí công sức à?

Quốc không tranh cãi, chỉ cười cười.

Trong lòng cậu đã tính toán rồi:

cây nào tốt thì để ăn, đê biếu, cây nào dư nhiều thì đem ra chợ, chẳng qua muốn thử sức một lần, không đến mức lỗ vốn.

Bà thì càng nghĩ càng lo.

Thằng con trai này, dạo gần đây cứ tự tiện làm theo ý mình, nào đỗ tương, nào cà chua.

chuyện lớn chuyện nhỏ cũng chẳng thèm hỏi qua.

Bà vừa buồn vừa bất lực, chẳng biết nói sao cho nó nghe.

Quốc không lo lắng về chuyện đầu ra của cà chua.

Cậu biết gieo hạt nhiều thì dễ, nhưng để chúng mọc lên thành cây khỏe mạnh lại chẳng có gì bảo đảm.

Cây trồng còn phụ thuộc vào đất, vào khí hậu, mà đất ruộng nhà cậu vốn khô cứng, hồi trồng ngô đã thấy khó cày xói, không biết liệu có hợp với cà chua hay không.

Nghĩ đến đó, trong lòng Quốc có chút lo lắng, song cậu lại tự nhủ đây chỉ là vụ đầu tiên, coi như thử nghiệm.

Chưa cần tính xa chuyện bán nhiều hay ít, cứ gieo trồng trước đã, rồi theo dõi, học hỏi.

Dù biết thị trường nông sản ở quê vốn eo hẹp, cà chua lại là thứ nhà nào cũng trồng vài gốc để ăn, khó mà mang đi bán được nhiều, nhưng Quốc tin nếu chịu khó tìm tòi thì kiểu gì cũng có giải pháp tiêu thụ.

Điều cậu muốn nhất lúc này là rút ra kinh nghiệm trồng trọt cho mình.

Nghĩ vậy, Quốc cẩn thận ghi chép lại quá trình trồng cà chua:

từ khi chuẩn bị đất, trộn phân, ủ vỏ trấu, rắc vôi khử trùng;

đến khi gieo hạt, để chỗ nào trong nhà, chỗ nào ngoài vườn.

Cật còn chia nhỏ ra để so sánh:

cây tưới một lần và cây tưới hai lần mỗi ngày sẽ khác nhau ra sao chỗ đất nhiều nắng với chỗ đất râm mát thì cây nào phát triển nhanh hơn.

Những việc này trước đây chưa từng ai chỉ dạy, tất cả đều mới mẻ đối với Quốc.

Có điều, khác với sự bừa bãi của việc làm việc theo cảm hứng nhất thời, giờ cậu làm việc đâu ra đó, có ghi chép tiến trình hẳn hỏi.

giống như một người đang thực sự nghiên cứu chứ không chỉ đơn thuần gieo vài hạt rồi ngồi chờ kết quả.

Sau khi gieo hạt vào những chiếc chậu mẻ và máng tre, Quốc ngày nào cũng dành ra mấy lầy để quan sát.

Cậu ngồi xổm xuống, đưa tay khẽ cào lớp đất mặt, thấy hạt đã bắt đầu nứt nanh thì trong lòng dâng lên một niềm vui khó tả.

Cây non giống như một sinh lĩnh nhỏ bé vừa chào đời, yếu ớt.

Cậu ghi chép cẩn thận vào cuốn sổ tay:

“Ngày thứ ba, vài hạt nhú mầm trắng.

Ngày thứ năm, đã vươn lên thành hai lá mầm nhỏ.

Quốc không chỉ ghi ngày, mà còn đánh dấu chỗ nào gieo trong chậu đất vườn, chỗ nào có trộn phân chuồng và vỏ trấu.

Mỗi lần tưới nước, cậu chia rõ:

luống này tưới buổi sáng một lần, luống kia thì sáng tối hai lần, để so sánh sự khác biệt.

Nhìn những chồi non vươn lên từ lòng đất, Quốc nghĩ đến lời thầy giáo dạy về quang hợp, nghĩ đến những bài viết trên báo về kỹ thuật trồng trọt, rồi lại nghĩ đến mảnh ruộng khô cứng ngày trước khi gieo ngô.

Liệu thứ đất ấy có phù hợp để trồng cà chua hay không?

Trong đầu Quốc hiện lên cả một chu trình sinh trưởng:

cây non cần đạm để lá xanh, đến lúc ra hoa phải giảm đạm, tăng kali, còn khi nuôi trái lại cần canxi để quả không nứt.

Tất cả những điều này cậu chép lại bằng những nét chữ nghiêng nghiêng, vừa viết vừa lẩm bẩm như đang giảng cho chính mình nghe.

Quốc ngồi dưới hiên nhà, vừa ghi chép sổ tay vừa tính toán.

Số lượng cây non trong mấy cái chậu mẻ và máng tre đã vượt quá con số mà một gia đình bình thường cần dùng.

Cậu dự tính phân tán chúng ra ba nơi:

vài gốc ỏ vườn gần nhà để tiện chăm sóc, vài gốc đem xuống mảnh đất dưới chân núi cho có thêm trải nghiệm, còn phần lớn sẽ trồng xen ở ruộng ngô.

Ngô thì phải đợi dài ngày mới thu, còn cà chua phát triển nhanh hơn, nếu thuận lợi thì có thí hái vài đợt trước khi bước vào mùa cấy lúa.

Nghĩ tới cảnh một mình xách từng gốc cây ra ruộng, cắm từng hốc rồi vun đất, Quốc chọt thấy công việc này có phần nặng nhọc và tốn thời gian.

Làm thế nào cũng tốn hàng buổi liền Thế là cậu quyết định rủ Hào.

Trước hết, đem mấy cây cà chua mình ươm tới nhà của nó rồi dụ nó trồng trước:

“Tao có mấy cây cà chua, mày trồng thử vài gốc cạnh bờ ao đi, chẳng mất mát gì.

Một thời gian nữa có trái ăn, lâu lâu đổi món làm nổi lẩu cũng được đó.

Hào nghe vậy cũng xuôi tai, chuyện dễ như thế thì sao phải từ chối.

Lập tức mang xẻng đi đào vài gốc ở gần bờ ao, cậu ta không có ủ phân gì mà cứ thế ra bãi chăn trâu xúc vài bãi lót ‹ phía dưới rồi trồng cà chua lên trên.

Nhà Hào gần sông, lại có cái ao để nuôi cá, thực sự trong xóm không có nhà nào có cái ao chất lượng, vừa sâu vừa chắc chắn như nhà cậu ta.

làm giàn trồng mướp thì quá hợp.

Nhưng bảo cậu ta trồng lúcnày chắc cậu ta không chịu đâu.

Sau khi trồng xong mấy gốc cà chua ở bờ ao.

Quốc lôi chuyện trồng hàng chục cây ở ruộng r:

thì Hào trổ mắt, không giấu nổi vẻ kinh ngạc:

“Trời đất, trồng nhiều thế để làm gì?

Ăn hết chắc?

Quốc bật cười, đáp dứt khoát:

“Ăn không hết thì biếu, biếu không hết thì bán.

Mày bán cá thì tao cũng phải tính cho mình một con đường chứ, đâu thể cứ bám theo mày mãi.

Hào nghe thì bán tín bán nghi, nhưng nhớ lại mấy chuyến đi chợ vừa rồi, đúng là Quốc có khả năng bắt chuyện với người lạ, lại biết cách chào mời.

Nhờ thế mà cậu cũng học lỏm được vài câu, dần dần bớt ngại miệng.

Tự thấy rằng, trong trường hợp bí quá thì mình cũng có thê tự bán được rồi, không cần rủ Quốc đi cùng.

Đã mười ngày kể từ khi gieo hạt ngô, Quốc trở lại ruộng thì thấy mầm xanh đã nhú đều khắp các luống.

Cả cánh đồng làng cũng rộ lên một màu xanh non giống nhau, chỉ khác là ở ruộng của Quốc, ngoài ngô ra còn chuẩn bị có thêm cà chua nữa.

Sau khi bớt đi vài chục cây đem trồng ở vườn gần nhà và chia cho Hào vài gốc trồng thử, Quốc giữ lại tám mươi cây non trong đợt ươm.

Công việc trồng cà chua không hề đơn giản.

Phải tự tay mở từng hốc cạnh gốc ngô, lót một chút phân chuồng đã ủ sẵn rồi mới đặt cây giống xuống.

Phân này cũng chẳng phải mua, toàn là mấy bãi phân bò ngoài đường Quốc chịu khó gom về, rồi ủ được mấy hôm.

Hào thì không mấy mặn mà với việc đồng áng, song đã hứa phụ nên đành xắn quần, cầm cuốc đi trước mở hốc.

Quốc đi sau, tay ôm thùng cây con, vừa đặt cây xuống vừa vun đất cẩn thận .

Hai đứa làm ròng rã cả buổi chiều mới xong.

Đứng giữa ruộng nhìn hàng ngô non xen lẫn những cây cà chua nhỏ bé, Quốc thầm cầu mong chúng bén rễ, chịu đất, rồi một tháng sau sẽ kịp khỏe mạnh để đón đợt bón phân đầu tiên cho ngô.

Lúc đó đồng ruộng mới thật sự thành hình, hàng lối thẳng tắp, cây cối vững chãi chứ không mỏng manh như bây giờ.

Làm xong, Quốc kéo Hào về nhà mình.

Vườn dưa chuột của cậu dạo này sai quả, cứ hai ba ngày lại hái được một lượt.

Hào vốn chẳng câu nệ, mỗi lần ghé qua đều được bạn hái mấy trái tươi giòn mời ăn, đến nỗi quen miệng mà không thấy chán.

Nghĩ lại thì thấy tiếc, giá mà trước đây cũng mua ít hạt giống gieo xuống, giờ có phải trong vườn nhà mình cũng đã có dưa để hái đâu.

Quốc cười bảo:

“Sang năm trồng cũng chưa muộn, năm nay thì cứ sang đây mà ăn.

Nghe vậy, Hào mới nảy ra câu hỏi:

“Thế mày có định đem dưa đi bán không?

Quốc lắc đầu:

“Chưa tính.

Giờ cây mới ra quả rải rác thôi, chưa phải lúc nhiều.

Chờ thêm ít bữa, khi nào trái nó đậu đồng loạt thì tính tiếp cũng chưa muộn.