Chương 22:

Thất Nghiệp

Trong vườn, mười gốc dưa leo Quốc trồng nay đã leo kín giàn, tua tủa những dây xanh mướ quấn vào nhau.

Loại cây này càng có nước thì càng phát triển nhanh, cứ sau một trận mưa là chỉ hai ngày sau mấy quả đã lớn phổng phao, treo lủng lắng trên giàn.

Buổi sáng hái vài trái, buổi chiểu lại có thêm vài trái khác kịp chín tới, nhiều đến mức hai mẹ con ăn mãi cũng không hết.

Dưa leo có thể ăn chơi, vừa hái xuống rửa sạch là đã mát ruột, hoặc cầu kỳ hơn thì thái lát mỏng, cho thêm chút giấm, đường và vài lát ót đỏ là thành món nộm giòn giòn, chua ngọt cay cay, tiếc là chỉ thiếu chút lạc rang rắc lên trên.

Ăn thì ngon, nhưng ngày nào cũng lặp lại thì hương vị cũng nhạt dần.

Vấn đề là dưa không chờ được, đến kỳ thu hoạch thì buộc phải hái, bỏ không thì uống.

Một hôm, mẹ nhìn giàn dưa xanh tốt, thở dài hỏi con:

“Lỡ trồng nhiều quá rồi, giờ tính sao?

Muốn bán hay để dành ăn trong nhà?

Quốc lau tay, đáp tỉnh bơ:

“Giờ nhà mình có dưa với đỗ, bí cũng bắt đầu ra hoa đậu trái, dưa chuột ăn không hết thì đem tặng.

Con định mang cho nhà bà Hợi bên cạnh, cho thêm thằng Hào với cái Mây, TỔi biếu chú thím ít quả.

Mẹ nghe vậy thì gật gù.

Bà chỉ hỏi để biết ý con, chứ tặng thì thôi, còn nếu muốn bán thì bà có thể đem ra thị trấn, vừa đi chợ vừa bán hộ.

Dạo này việc làm ngoài thị trấn không ổn định chỗ nhà hàng đã có người quay lại, bà thì quanh quẩn từ sáng tới tối chẳng kiếm được mấy đồng.

Nghe mẹ nói, Quốc khẽ mỉm cười:

“Con nghĩ mẹ ở nhà làm nông cũng tốt.

Dưa chuột mình tặng bót đi thì vẫn còn thu hoạch được nhiều đợt nữa.

Khi có nhiều quá, đem bán cũng kiếm thêm được chút tiền, tuy ít nhưng đó là công sức của nhà mình, tự chủ hơn, không phải phụ thuộc vào người khác.

Thấy mẹ còn lăn tăn suy nghĩ, Quốc bỗng gơiý:

“Mẹ à, hay là mình thử bán đồ ăn, bánh trái vào mỗi phiên chợ xem sao?

Mẹ Quốc hơi giật mình, ngoái đầu nhìn con, rồi lắc đầu cười nhạt:

oi chợ cái gì mà chẳng có người làm TỔỒi.

Với lại mẹ con mình nào có rành buôn bán.

Làm bánh, nấu nướng thì mẹ cũng không khéo, làm ra có bán được đâu?

Trong giọng bà thoáng có chút ngượng ngập.

Ở quê, phụ nữ đi làm mướn thì được, ai sai gì làm nấy, quen tay quen việc là ổn.

Nhưng bảo tự đứng ra buôn bán thì bà thấy như bước vào một thế giới khác:

phải lo nguyên liệu, lo nấu nướng, lo tính toán lỗ lãi.

Bao nhiêu gánh nặng ập đến khiến bà chùn bước ngay từ đầu.

Quốc thì vẫn bình thản, như đã nghĩ kỹ từ trước.

Cậu nhẹ giọng trấn an:

“ Giờ mẹ đừng lo cho con nhiều nữa, con cũng tự xoay sở được.

Công việc làm thuê thì có tiền ngay nhưng bấp bênh, hôm có việc hôm không có việc.

Còn bán hàng ngoài chợ, cứ năm ngày một phiên, ít nhiều cũng có đồng ra đồng vào.

Ban đầu có thể chưa quen, nhưng làm lâ sẽ có kinh nghiệm, rồi thành nghề thôi.

Mẹ nghĩ mà xem, ăn uống là nhu cầu thiết yếu, không bao giờ sợ ế”

Nghe con nói, lòng bà khựng lại.

Suýt chút nữa bà quên mất rằng trước mặt mình chỉ là một đứa trẻ tuổi mới mười mấy.

Vậy mà cách nó suy nghĩ, cách nó tính toán đâu ra đấy, còn có tầm nhìn xa hơn cả người lớn.

Bà thở dài, trong lòng vừa chua xót vừa hãnh diện.

Con mình, hóa ra hiểu chuyện đến mức này rồi sao?

Mẹ Quốc ngồi chống cằm, mắt nhìn ra khoảng sân nắng loang lổ, trong lòng vẫn chưa định được rốt cuộc nên bán cái gì.

Ở chợ vốn đã có bánh cuốn, bánh đúc, bánh rán.

Bà nghĩ thầm:

“Người ta bán thì mình cũng bán, liệu có được không?

Ý nghĩ ấy khiến bà bối rối, hết nhìn đôi tay chai sần của mình lại thở dài.

Quốc ngồi một bên lặng lẽ quan sát, thấy bộ dạng suy tư ngẩn ngơ của mẹ.

Trong mắt cậu, người phụ nữ này thật đáng yêu, nhưng lại cũng thật non nót.

Từ sau khi trọng sinh, cậu không còn nhìn mẹ như người trưởng thành từng.

dẫn dắt mình nữa, mà giống như một người trẻ đang loay hoay tìm đường sống.

Về mặt kinh nghiệm và tư duy, bà còn non hơn cả cậu, một người từng làm lãnh đạo, từng đọc vị người khác chỉ bằng ánh mắt.

Quốc hắng giọng, hòi dò.

“Mẹ định bán bánh gì?

Bà buột miệng đáp ngay, như sợ để lộ sự lúng túng trong lòng:

“Mẹ đang phân vân giữa bánh cuốn, bánh đúc với bánh rán.

Ở chợ toàn có mấy loại này thôi Trong ba thứ thì mẹ nghiêng về bánh đúc, dễ làm, có thể chuẩn bị sẵn ở nhà rồi mang ra chợ bán.

Chứ bánh cuốn, bánh rán thì phải làm tại chỗ, có bếp, có nổi, nhà mình lại ở xa, bất tiện lắm.

Quốc nghe xong, liền gật đầu.

Trong ký ức kiếp trước, đúng là phiên chợ quê thời điểm này quanh đi quẩn lại chỉ ba món ấy.

Bánh cuốn thì đắt hàng nhất, phiên nào cũng đông người, ăn nóng, vừa miệng, như một món quà tự thưởng sau buổi chợ.

Bánh rán thì hợp để mua về cho con nhỏ.

Còn bánh đúc.

kén người ăn, thậm chí chỉ vài chục năm sau, món ấy biến mất khỏi chợ, chẳng ai còn nghĩ đến việc làm để bán nữa.

Mẹ cậu chọn bánh đúc là hợp lý với hoàn cảnh hiện tại, dễ làm, ít vốn.

Nhưng tương lai lại quá mịt mờ.

Quốc khẽ ho một tiếng, rồi lựa lời:

“Bánh đúc dễ làm thật, nhưng không ngon.

bằng bánh cuốn.

Nhà mình xa, đường lại xóc, mang ra chợ e rằng đến nơi chẳng còn đẹp mắt.

Mẹ Quốc thở dài, ánh mắt thoáng u ám.

Bà biết con nói đúng, nhưng nghĩ đến bánh cuốn, bánh rán thì lại ngán ngẩm, chúng đòi hỏi mặt bằng, bếp núc, vốn liếng.

quá sức bà.

Quốc im lặng một lát, rồi ký ức chợt sáng lên.

Ở quê cậu, thời điểm này chưa ai biết đến bán!

giò.

Loại bánh này phổ biến dưới xuôi, nhưng phải vài năm sau khi đường sá mở rộng, giao lưu văn hóa tăng lên, bánh giò mới len lỏi vào thành phố, rồi lâu hơn nữa mới xuất hiện ở quê.

Mà bánh giò đâu có khó làm chỉ cần lá chuối, bột gao, ít nhân thịt trộn với mộc nhĩ.

Cậu nhìn mẹ, rồi bảo.

“Hay là mình bán bánh giò.

Mẹ Quốc nghe con trai nhắc đến cái tên “bánh giò” thì thoáng ngẩn ra, lặp lại trong miệng như thể để cảm nhận vị lạ của từ ngữ:

“Bánh.

giò?

Lần đầu mẹ nghe thấy, bánh gì lạ thế?

Quốc đã chuẩn bị sẵn lý do, bèn bịa ra:

“Thằng Dũng cùng lớp con được đi du lịch, ăn thử rồi kể lại.

Con nghe thấy hay nên nhớ thôi.

Mẹ cậu bán tín bán nghĩ, đôi mắt thoáng dò xét, nhưng không.

bắt bẻ thêm.

Quốc liền nhân cơ hội kể tỉ mỉ:

“Nguyên liệu cũng đơn giản thôi mẹ.

Bột gạo tẻ trộn với một chút bột sắn cho dẻo, pha cùng nước ninh xương.

Nhân thì chỉ cần thịt băm với mộc nhĩ, nêm nếm vừa miệng.

Sau đó gói bằng lá chuối rồi đem hấp.

Ở quê mình thiếu gì mấy thứ này đâu, đều có sẵn cả.

Làm xong c thể mang ra chợ bán, người ta ăn ngay cũng được mà đem về cho gia đình cũng tiện.

Nguội một chút vẫn ngon.

Quốc dừng lại, vẽ thêm hình dung trong đầu mẹ:

“ Nếu muốn bán cho chắc, mình sắm thêm cái nổi hấp dùng than, mang theo ra chọ.

Như vậy lúc nào bánh cũng nóng hổi, người ta sẽ thích hơn.

Nồi này nhỏ gọn, bán xong lại mang.

về, cũng không vất vả lắm.

Mẹ Quốc chăm chú lắng nghe, nhưng nét mặt vẫn còn lưỡng lự.

Một phần vì cái tên “bánh giò” lạ lẫm, phần khác là chưa quen với việc phải làm thứ mới mẻ để bán ra chọ.

Thấy vậy, Quốc chậm rãi nói thêm:

“ Mẹ cứ thử một lần cho biết.

Ra thị trấn mua ít nguyên liệu về làm thử, nếu ngon thì mình làm.

Còn nếu không thì mình bỏ, cũng chẳng mất mát gì nhiểu.

Mấy ngày nay, sau những buổi lang thang ngoài thị trấn mà không kiếm ra đồng nào, ý nghĩ chuyển sang buôn bán trong lòng mẹ Quốc càng lúc càng thôi thúc.

Nghe con trai phân tích, bà thấy cũng có lý.

Không.

hẳn vì bị con “xúi giục” mà chính bà đã cảm nhận được nhu cầu cấp thiết phải tìm một nguồn thu ổn định cho gia đình.

Gạo thì nhà sẵn có, chỉ tốn 5 nghìn mỗi lần mang đi xay xát, mà phải qua vài lượt mới được bột mịn như ý.

Riêng bột sắn thì cầu kỳ hơn, chỉ ở thị trấn mới có máy công suất lớn để xay xát, nên mua luôn cho nhanh.

Mẹ Quốc tính toán, nhân tiện mua thêm khúc xương, ít mộc nhĩ và chút thịt băm.

Tổng chi phí gần tám chục nghìn, gần như bữa ăn xa xỉ nhất của hai mẹ con từ khi ba vắng nhà.

Chiểu hôm ấy, Quốc đi học về liền cùng mẹ bắt tay vào.

Đầu tiên là ninh khúc xương, vì nhỏ nên hầm một tiếng đồng hồ cho ra ngọt nước, tổi lọc lấy thứ nước dùng trong vắt.

Sau đó lầ lượt cho bột sắn và bột gao tẻ vào, vừa khuấy trên bếp vừa căng mắt nhìn, cánh tay mỏi nhừ nhưng vẫn không ngừng.

Chỉ đến khi nồi bột sôi lục bục, sánh mịn, không vón cục thì mới dám nhất ra.

Nhân bánh đơn giản thôi, chỉ có thịt băm trộn với mộc nhĩ, nặn thành viên tròn.

Lá chuối phải hơ qua nước sôi, phơi cho ráo rồi mới dùng gói.

Mẹ Quốc chưa từng thấy cái bánh giò bao giờ, còn Quốc thì bình tĩnh dựa vào ký ức ngược dòng:

nhớ lại cách người ta bóc vỏ, rồi hình dung ngược quá trình để mò mẫm cách gói.

Cuộn lá chuối thành hình phễu tam giác, đổ lớp bột lót trước, đặt nhân vào giữa, thêm một lớp bột phủ lên, cuối cùng gập bốn phía và buộc chặt bằng lạt.

Mẹ cậu nhìn một lần rồi học theo, hai mẹ con loay hoay, vừa vụng về vừa buồn cười, nhưng rốt cuộc mỗi người cũng gói được hai cái.

Chỉ làm thử nên số lượng ít, gói xong thì xếp vào nồi hấp, để lửa riu riu chừng nửa tiếng.

Trong lúc chờ, hai mẹ con cắm cúi dọn dẹp cái “bãi chiến trường” bột, lá, nồi, bát vương vãi khắp nơi.

Khi mọi thứ gọn gàng thì cũng vừa lúc bánh chín.

Quốc hồi hộp lấy ra một cái, tách vỏ.

Mùi lá chuối nóng hổi phả vào mặt, thom dìu dịu.

Nhìr chiếc bánh tròn trịa, da bánh mịn màng, núng nính, cậu thoáng run lên vì cảm giác quen thuộc, đúng là cái bánh giò trong ký ức kiếp trước.

Ăn thử, bột mềm vừa, không cứng không nhão, phần nhân hơi nhạt nhưng chấp nhận được.

Với lần đầu làm thì đã là thành công lớn.

Mẹ Quốc cũng thử, rồi bật cười:

“Oàm.

Giống giống bánh cuốn, bánh đúc.

mà lại khác hắn.

Lá chuối làm cho nó thom quá, ăn ngon lắm!

Ánh mắt bà sáng rỡ.

Nhưng ăn khi còn nóng, bánh nhanh no, mới một cái đã phải ngừng lại, vội gắp thêm miếng dưa chuột cho đỡ ngấy.

Quốc không bỏ lỡ thời cơ, hỏi ngay:

“Mẹ thấy loại này có bán được không?

Bà gật đầu cái rụp, giọng chắc nịch:

“Bán được.

Dễ làm, gói gọn gàng, mang đi chợ cũng tiện.

Ăn một cái là no, lại vừa quen vừa lạ.

Mẹ kết cái bánh này rồi.

Quốc liền bàn tiếp giá cả.

Mẹ cậu suy nghĩ, cuối cùng chốt:

“Một cái năm nghìn.

Bằng giá một bát bánh cuốn.

Ăn no như nhau, cũng có nhân thịt, mà bánh này lạ, chưa ai bán ở chợ cả.

Cao quá thì khó bán, thấp quá thì lỗ.

Năm nghìn là vừa.

Thấy mẹ hưng phấn như vậy, Quốc thầm mỉm cười, không phải ngẫu nhiên mà loại bánh này lại phổ biến ở ngoài thành phố.

Nếu thực sự công việc này thuận lợi, sau này mẹ cậu không phải đạp xe ra ngoài thị trấn làm mướn, có việc thì làm không có việc thì cứ đạp xe loanh quanh, làm mấy việc lặt vặt.