Rời khỏi môi trường giáo dục của xã với vài kỷ niệm nhạt nhoà, tôi xách theo học bạ giỏi bước lên chiếc xe đạp cũ cọc cạch của người chị gái để lại, đạp dọc bờ quốc lộ khoảng năm cây số để thi tuyển vào lớp sáu – lúc bấy giờ là trường điểm của huyện.

Không cần nói cũng biết, trường huyện mang một diện mạo quy mô, uy nghi và ngặt nghèo hơn rất nhiều.

Hàng rào xếp gạch bông thông gió, cự cựa tường trắng xoá và có cả những dải phân cách được gác gạch nghiêm cẩn.

Ở đây không còn là nơi những thằng nhóc chạy rông cởi trần phơi rốn đánh khăng bi ven đình xông vào nữa.

Kỳ thi phân hạng chia lớp gắt gao đã chia nhỏ đám bạn ở làng thành hai nửa định mệnh.

Bằng những dòng chữ đều như hạt bắp vô hồn và sự thông tuệ theo kiểu thuộc làu làu có thừa nhưng sáng tạo bằng số không, tôi lấy điểm số cao sát cạnh trúng tuyển thẳng bước vào lớp C – lớp chọn của năm ấy.

Trong khi tất cả những đứa cùng làng ngày xưa từng la ó

"An gái"

, vật tôi ra giữa đống tro, hay thậm chí cái bọn bạo lực khép sập cửa gỗ, đều tuột xích văng xuống học tập ở các lớp đại trà phía dưới, như lớp B, lớp A đại trà cùi bắp.

Nhìn quanh trong ngày tựu trường khai mạc, một thứ cảm giác lạ lùng trỗi dậy:

Đột ngột ngó sang hai hàng bên, tôi nhận ra mình bốc hơi trắng trơn chẳng quen lấy một bóng hình xóm làng quen thuộc nào.

Một mình tôi, lạc thỏm, chơi vơi ở một môi trường đầy rẫy những học sinh ưu tú tới từ các xã trung tâm giàu có hay những đứa học gạo thâm niên bốn cõi đổ về.

Tách biệt với cả xóm, tôi chính thức bị đặt lại một thế chủ động đơn côi trong vòng phấn trắng chữ viết trên tấm bảng rộng đen mun ở trường huyện.

Sự mất mát kết nối làng quê đó ban đầu khiến cái tâm hồn bơ vơ của tôi khựng lại đôi chút.

Nhưng rồi, tôi lại mỉm cười nhạt, thấu lộ bản năng vô niệm không ràng buộc, tự nhủ lòng mình:

À ừ, không giao lưu còn tốt, càng rảnh mắt, rỡ rác bận tâm.

Tuy nhiên, số phận dường như rất khoái việc ném tôi vào những thử thách rung động nhỏ nhặt để chứng minh sự vô tâm lãnh đạm của mình là một mớ đớn đau kéo gãy.

Lớp sáu ở trường huyện vừa ổn định, tôi lại dính phải hố đen mang tên:

Hải Yến.

Hải Yến là một cô gái học chung lớp chọn, nhà nghèo xơ nghèo xác từ đầu mạn xã giáp ranh bãi bồi ven sông.

Nếu miêu tả Yến, không thể dùng từ kiêu kỳ rực rỡ như Lệ.

Yến mang vẻ lam lũ của những đứa trẻ đan cói nón quanh năm.

Mái tóc cắt chiếc lá chẻ ngọn, mặt lốm đốm dăm đốm tàn nhang và đặc biệt nhất, vì nước giếng khu vựng đó phèn chua, hàm răng của Yến xám xịt màu lợi tái thâm.

Tay cô bạn bị một hội chứng bệnh lý dân gian rên rên:

mồ hôi muối.

Luôn tuôn đổ chảy ròng ròng nham nháp những giọt mồ hôi ướt át dính nhè vào thước kẻ, vỏ vở nát mềm.

Nhưng, bù đắp cho cái bề ngoài còm nhom nghèo khó ấy, Hải Yến lại toát lên một sự kiên nhẫn, tĩnh mịch và cần cù đến đáng hâm mộ.

Cô nàng học rất giỏi Toán – thứ kỹ năng mà tôi luôn dùng sự rập khuôn để giải quyết, thì cô lại tìm ra những cách nhìn sắc sảo sắc bén kỳ lạ.

Nét nhìn chăm chú hằng vào khe mép cuốn sách rách bìa của Yến có ma lực hấp dẫn ánh mắt tôi, một thằng hờ hững luôn đắp điếm sự rảnh rỗi lên mọi thứ.

Trời xui đất khiến, tháng đầu thu lạnh thốc cô giáo chủ nhiệm xếp lớp lại và vứt tôi ngồi cạnh Yến.

Được chia cặp một bàn ở dãy bàn áp sát cửa sổ nhìn ra khoảnh sân tập thể dục rợp bóng xà cừ.

Khỏi phải tả cái tâm trạng tột đỉnh sung sướng rần rần trong mớ xúc cảm chai sạn của tôi.

Cứ rúc lại chung một vạt gầm bàn, ngửi thấy mùi khen khét của áo cũ ướt mồ hôi, tôi lại thấy rộn ràng.

Tôi hay kiếm điểm chú ý của Yến bằng cách lén nhét một vài đồng quà bánh rẻo vào hộc bàn giấu sau cái cặp tơi tả của em.

Tôi ngồi chăm chỉ mài lại cục gôm của mình đưa sạch cho những đầu ngón tay dính nhớp mồ hôi muối của Yến chạm lấy tẩy xoá tờ giấy than đen xạm do tay em vo cuộn ướt.

Yến thẹn thùng, mím chặt cái miệng lợi xám, khẽ chắp ngón tay:

"Cảm ơn An"

Tôi đê mê, sung bồng nhưng chả hề mở mồm nói nửa lời bày tỏ, chỉ cười hì hì khoe một nửa tâm hồn đã rớt cõi niết bàn yêu đương tuổi thơ non dại.

Tiếc thay, đám tình si non dại thường bị tước đoạt tàn bạo bởi tính chần chừ lôi thôi của chính đương sự.

Kỳ nghỉ xuân lớp 6 hết, ngày học lại, cô giáo chủ nhiệm với thiết kế xếp chéo vòng quanh lại tiến hành trò

"Đổi Chỗ"

Áp phích danh bạ mới phát ra.

Yến bị chuyển lùi xuống góc dãy đàng sau, trong khi tôi ôm xé tờ giấy ghim ở cạnh cột bảng, sát cùng cậu cán sự khô cằn gắt gỏng thô kệch vứt vào mặt những đống bài tập dư thừa rắc rối.

Quãng thời gian Yến xách ba lô đi xa tôi nửa chiều dài lớp học, sự rỗng tuếch và hụt hẫng rỗng chân kéo ập đến tàn nhẫn y như cái cảm giác lúc cô Phương móm ngày xưa cắt hộ khẩu ra Hà Nội.

Nỗi buồn kỳ này dồn dứ đặc quánh hơn.

Tôi không nói ai, cứ ngẩng ngẩn ngơ ngơ nhìn bảng đếm tiết dài dòng lê thê không màng để ý nghe giảng bài.

Ánh mắt liếc chéo ròng rã nhưng bắt quả chanh chỉ là bóng gáy đen mèn mượt của Yến và đôi bả vai so vì lạnh mỏng.

Tôi cảm thấy đời mình chả là cái thá gì, sự buồn cực chẳng dám kêu than oán trách cô, tôi lại cắn môi ròng một đường nén khẽ vào tiềm thức:

"Chia li rồi, buồn đến mấy thì mình lại cũng chẳng thể tự xé rạch làm anh dũng đứng lên phản kháng.

Thôi, chấp nhận.

Quên thôi!

"Sau việc đổ gạch đó, phong độ học thuật của tôi từ đấy lằng nhằng đi vào một mớ hỗn bộ bình bình, mất hút cả tham vọng đè đầu điểm số.

Lớp tôi lúc đó trích ra một nhóm tinh tú học bồi dưỡng chuyên Toán Lý để thi học sinh giỏi các ban môn.

Người xuất sắc được mài thắp luyện thi liên tỉnh, liên huyện như Hải Yến.

Còn tôi, vì sự xao nhãng tụt lúi đó, cùng cái vỏ bọc năng lực rập khuôn chỉ siêng vớ vẩn, trật khỏi top thần đồng ưu tú.

Thầy cô chỉ đặc cách gọi tên tôi trong nhóm học vớt – cái mác vớt vát thừa mứa, không được chọn đi thi đấu danh vọng, chỉ nhằm lấp chỗ bàn ghế cho đông.

Đó là vấp ngã đầu tiên ở đấu trường học thuật, một cú chát ngắt về vị trí năng lực mòn tịt của chính bản thân giữa biển lớn.

Lần đầu bị hắt hủi bởi những con số khô cứng, sự thờ ơ của Yến sau khoảng cách vài dãy bàn không còn như xưa.

Quang An bắt đầu khép mình, không quan tâm tới nỗ lực, chắp tay buông thõng giữa lòng tri thức nhàm chán bình nhạt, trôi về chuỗi ngày tuổi mười hai, mười ba hoàn toàn vô nghĩa và văng vắng nụ cười, chỉ còn đọng lại trên cửa số ánh bình minh tĩnh mịch phủ mờ màn sương trường huyện xa xăm.

(Còn nữa)