Ban đầu, không ai tin một cậu bé.

Trong mắt dân làng, Dạ Thiên vẫn chỉ là một đứa trẻ gầy gò mới lớn, vai còn chưa rộng, giọng nói vẫn còn mang theo chút non nớt.

Trong thời buổi này, người ta chỉ tin vào những gì họ đã quen thuộc cả đời, chứ không dễ gì nghe theo lời của một đứa nhỏ.

Những người đàn ông trong làng nhìn cậu với ánh mắt nghi ngờ.

Có người còn lắc đầu.

“Chuột thì ai mà không biết bắt.

“Còn bày đặt dạy.

Dạ Thiên cũng không tranh cãi.

Cậu hiểu rất rõ, trong thời điểm tuyệt vọng này, lời nói không có giá trị bằng kết quả.

Thế nên cậu chỉ lặng lẽ làm việc của mình.

Sáng sớm ra đồng.

Kiểm tra từng chiếc bẫy đã đặt.

Thay dây tre mới.

Đặt bẫy ở những lối mòn nhỏ nơi chuột thường chạy qua.

Đến chiều tối, khi cậu quay về làng, chiếc giỏ tre trên tay đã nặng hơn.

Ngày hôm đó, Dạ Thiên bắt được ba con chuột đồng.

Ba con.

Không phải quá nhiều.

Nhưng trong thời buổi người ta đào cả rễ cỏ để ăn, ba con chuột đồng lại là thứ khiến nhiều người phải nhìn cậu bằng ánh mắt khác.

Một vài người trong làng bắt đầu tò mò.

Họ đứng trước sân nhà cậu, nhìn những con chuột đồng được treo lên trước hiên.

Một người đàn ông trung niên hỏi:

“Làm sao bắt được nhiều vậy?

Dạ Thiên không tỏ ra bí mật.

Cậu nhặt một đoạn tre lên, chậm rãi chỉ cho họ cách làm bẫy thòng lọng.

Cách buộc dây.

Cách giấu bẫy trong cỏ.

Và quan trọng nhất…

là đặt bẫy đúng chỗ.

“Chuột không chạy lung tung, ” Dạ Thiên nói.

“Chúng đi theo lối quen.

“Chỉ cần tìm đúng đường của chúng.

Những người đàn ông trong làng nghe xong, ban đầu vẫn bán tín bán nghi.

Nhưng khi họ thử làm theo…

chỉ vài ngày sau, mọi thứ bắt đầu thay đổi.

Những chiếc bẫy thòng lọng bằng tre xuất hiện khắp các bờ ruộng.

Sáng sớm, người ta bắt đầu mang về từng con chuột đồng, có khi là chim nhỏ, có khi là ếch.

Nguồn thịt tuy ít ỏi, nhưng đối với một ngôi làng đang chết đói, đó đã là một phép màu.

Không khí trong làng dần thay đổi.

Lần đầu tiên sau nhiều tuần, vài căn bếp lại có khói bay lên.

Nhưng Dạ Thiên biết rằng chỉ có chuột thôi thì vẫn chưa đủ.

Một buổi sáng khác, cậu dẫn vài người ra bìa rừng phía sau làng.

Cánh rừng không lớn, nhưng trước đây dân làng rất ít khi vào sâu.

Phần vì sợ thú rừng, phần vì họ nghĩ trong đó chẳng có gì để ăn.

Dạ Thiên cúi xuống, nhổ một cây nhỏ lên.

“Cái này ăn được.

Một người đàn ông nhìn kỹ.

“Rau sam à?

Dạ Thiên gật đầu.

Cậu tiếp tục chỉ vào những bụi cây thấp gần đó.

“Rau dền dại.

“Lá khoai rừng.

“Luộc kỹ lên là ăn được.

Những thứ mà trước đây người ta thường giẫm qua mà không để ý…

giờ bỗng trở thành thứ quý giá.

Vài ngày sau, phụ nữ trong làng bắt đầu ra bìa rừng tìm rau.

Những chiếc giỏ tre vốn trống rỗng trước đây dần dần có thêm màu xanh.

Dù chỉ là những nắm rau dại…

nhưng khi nấu chung với cháo loãng, nó giúp người ta no lâu hơn.

Giúp họ có thêm một ngày sống.

Sau vụ bom rơi gần thị trấn, trong đầu Dạ Thiên vẫn luôn có một nỗi lo khác.

Nạn đói có thể giết người.

Nhưng bom đạn thì giết nhanh hơn.

Một buổi chiều, cậu cầm cuốc ra phía sau nhà.

Ở đó có một mảnh đất nhỏ, hơi cao và ít ngập nước.

Dạ Thiên bắt đầu đào.

Đất cứng, cuốc xuống từng nhát rất nặng.

Nhưng cậu vẫn đào.

Một cái hầm nhỏ, sâu vừa đủ để hai ba người chui xuống.

Một người hàng xóm đi ngang qua, thấy vậy liền hỏi:

“Đào cái gì thế?

Dạ Thiên lau mồ hôi trên trán.

“Hầm trú.

“Lỡ máy bay quay lại thì sao?

Người đàn ông kia đứng im một lúc.

Những tiếng nổ hôm trước dường như vẫn còn vang trong ký ức.

Ngày hôm sau, ông ta cũng bắt đầu đào một cái hố sau nhà.

Rồi thêm một người nữa.

Rồi thêm vài nhà nữa.

Chỉ trong vài ngày ngắn ngủi, phía sau nhiều căn nhà tranh trong làng đã xuất hiện những cái hầm đất nhỏ.

Thô sơ.

Chật hẹp.

Nhưng trong thời chiến…

đôi khi chỉ cần một cái hố dưới đất cũng đủ để giữ lại mạng sống.

Dạ Thiên đứng trên bờ ruộng, nhìn ngôi làng nhỏ của mình.

Khói bếp mỏng manh bay lên từ vài mái nhà.

Trên cánh đồng, những chiếc bẫy chuột lặng lẽ nằm giữa cỏ khô.

Ở bìa rừng, vài người đang lom khom hái rau dại.

Ngôi làng vẫn nghèo.

Vẫn đói.

Nhưng ít nhất…

nó chưa gục ngã.

———————-